راهنمای کامل شست و شو و جرم گیری سبد سرخ کن بدون روغن

سرخ کن بدون روغن به دلیل پخت سریع، مصرف روغن کمتر و تمیزکاری ساده تر نسبت به سرخ کردن سنتی، به یکی از محبوب ترین لوازم آشپزخانه تبدیل شده است. با این حال، تمیزی این دستگاه فقط به ظاهر آن مربوط نیست؛ باقی مانده روغن، ذرات سوخته غذا و چربی های جمع شده در سبد می توانند در استفاده بعدی باعث ایجاد دود، بوی ناخوشایند و حتی افت کیفیت پخت شوند.

مهم ترین اصل در نگهداری از دستگاه، شستن سبد و سینی پس از هر بار استفاده است. علاوه بر این نظافت روزانه، هر چند وقت یک بار باید جرم گیری عمیق تری انجام دهید تا سبد، محفظه داخلی و المنت دستگاه سالم و کارآمد بمانند.

پیش از شستن سرخ کن بدون روغن چه نکاتی را رعایت کنیم؟

ایمنی و محافظت از روکش نچسب، پیش از هر روش تمیزکاری در اولویت قرار دارند. هرگز دستگاه روشن یا داغ را تمیز نکنید و بدنه برقی آن را داخل آب نبرید.

• پس از پایان پخت، دوشاخه دستگاه را از برق بکشید.
• حداقل ۳۰ دقیقه صبر کنید تا دستگاه، سبد و سینی خنک شوند.
• برای خنک شدن سریع تر، می توانید سینی و سبد جداشدنی را از دستگاه خارج کرده و روی سطحی مقاوم به حرارت بگذارید.
• دفترچه راهنمای مدل دستگاه را بررسی کنید؛ قابل شست وشو بودن قطعات در ماشین ظرف شویی در همه مدل ها یکسان نیست.
• از سیم ظرف شویی، اسکاچ زبر، کارد، قاشق فلزی و شوینده های ساینده استفاده نکنید؛ این ابزارها روکش نچسب سبد و سینی را خراش می دهند.

اگر روکش نچسب آسیب ببیند، غذا بیشتر به سطح می چسبد و تمیزکاری دشوارتر می شود. بنابراین استفاده از اسفنج نرم، پارچه میکروفایبر و برس نرم، انتخابی مطمئن تر است.

شست وشوی روزانه سبد و سینی سرخ کن بدون روغن

سبد و سینی یا کشوی سرخ کن، معمولاً دو قطعه جداشدنی هستند: سبد داخل سینی قرار می گیرد و هر دو هنگام پخت در معرض روغن و ذرات غذا هستند. حتی اگر فقط یکی از آن ها کثیف به نظر برسد، بهتر است هر دو را بررسی و تمیز کنید. در مدل های دو سبده نیز باید هر دو سبد شسته شوند.

شستن قطعات بعد از هر بار استفاده مانع از خشک و سخت شدن چربی و مواد غذایی می شود. روغن مانده و ذرات سوخته، هنگام گرم شدن مجدد ممکن است دود کنند یا بوی نامطبوعی به غذای تازه بدهند.

زمانی که شست وشوی کامل لازم نیست

اگر غذایی مانند نان گرم شده یا بعضی خوراکی های کم چرب را آماده کرده اید و سبد تقریباً تمیز است، می توانید پس از سرد شدن، داخل آن را با دستمال کاغذی یا پارچه نرم پاک کنید. با این حال، اگر حتی لایه نازکی از چربی، خرده غذا یا سس باقی مانده است، شست وشوی کامل گزینه بهتری خواهد بود.

شستن در ماشین ظرف شویی

بسیاری از سرخ کن های بدون روغن دارای سبد و سینی قابل شست وشو در ماشین ظرف شویی هستند. اگر دفترچه راهنما این موضوع را تأیید کرده است، قطعات را در یکی از طبقات ماشین قرار دهید و برنامه شست وشوی معمول را اجرا کنید.

با وجود این، شست وشوی دستی ملایم معمولاً به افزایش عمر روکش نچسب کمک می کند؛ زیرا برخی شوینده های قوی ماشین ظرف شویی و دمای بسیار بالا ممکن است در استفاده طولانی مدت از کیفیت روکش بکاهند.

شست وشوی دستی با آب گرم و مایع ظرف شویی

برای شستن دستی، سبد و سینی را با آب گرم، چند قطره مایع ظرف شویی و یک اسفنج غیرساینده تمیز کنید. همه قسمت ها، از جمله کف سینی، دیواره ها، دسته و شبکه سبد را به آرامی پاک کنید. سپس قطعات را کاملاً آبکشی کنید تا هیچ اثری از کف و مایع شوینده باقی نماند.

باقی ماندن شوینده در منافذ سبد می تواند در دفعات بعدی، بو یا طعم نامطلوب ایجاد کند. پس از آبکشی، پیش از نصب دوباره قطعات، آن ها را کاملاً خشک کنید. می توانید چند ساعت روی آبچکان بگذارید یا با حوله نخی تمیز و بدون پرز، داخل و بیرون آن ها را خشک کنید. قرار دادن قطعات خیس در بدنه دستگاه باعث خشک نشدن مناسب آن ها می شود.

از بین بردن چربی چسبیده و بوی نامطبوع سبد

گاهی پس از پخت مرغ، بال و کتف، ماهی، سیب زمینی یا غذاهای مرینیت شده، چربی و ذرات غذا به سبد می چسبند. در این شرایط، فشار دادن اسکاچ زبر راه حل مناسبی نیست؛ بلکه باید چربی را ابتدا نرم کنید.

خیساندن ۱۰ دقیقه ای در آب گرم و کف

سبد را داخل سینی بگذارید و به اندازه ای آب گرم در آن بریزید که بخش های کثیف را بپوشاند. چند قطره مایع ظرف شویی اضافه کنید و حدود ۱۰ دقیقه صبر کنید. سپس آب را خالی کرده، قطعات را خوب آبکشی کنید و باقی مانده جرم را با اسفنج نرم یا برس دارای موهای نرم پاک کنید.

این روش برای چربی های مانده، لکه های سس و ذرات نیم سوخته بسیار مؤثر است. آب نباید آن قدر داغ باشد که نگه داشتن قطعه را دشوار کند یا به دست آسیب بزند.

تمیز کردن سوراخ های سبد

سوراخ های سبد نقش مهمی در گردش هوای داغ دارند. هنگام پخت بال مرغ یا غذاهای چرب، تکه های کوچک پوست، چربی یا سوخاری ممکن است در این سوراخ ها گیر کنند. پس از خیساندن و شست وشو، سبد را بالای سینک نگه دارید و با خلال دندان یا سیخ چوبی، ذرات باقی مانده را با احتیاط خارج کنید.

از خلال فلزی، پیچ گوشتی، چنگال یا ابزار نوک تیز فلزی استفاده نکنید؛ زیرا احتمال خراش افتادن روکش نچسب یا تغییر شکل منافذ وجود دارد.

رفع بوی غذا با آب لیمو

اگر سبد بوی ماهی، مرغ ادویه دار یا غذای سرخ شده گرفته است، لیموترش می تواند یک بوگیر طبیعی مفید باشد. یک لیمو را از وسط نصف کنید، آب آن را داخل سبد و سینی بریزید و نیمه های لیمو را روی سطوح داخلی بمالید. حدود ۳۰ دقیقه صبر کنید، سپس سبد و سینی را دوباره با آب گرم و مایع ظرف شویی بشویید و کاملاً آبکشی کنید.

اسید سیتریک موجود در لیمو به کاهش بوی ایجادشده توسط باکتری ها و چربی های باقی مانده کمک می کند. اگر به لیمو دسترسی ندارید، شست وشوی دقیق با مایع ظرف شویی و خشک کردن کامل، همچنان مهم ترین اقدام برای کنترل بو است.

تمیز کردن محفظه داخلی سرخ کن

محفظه داخلی همان فضای خالی بدنه دستگاه است که سینی و سبد داخل آن قرار می گیرند. لازم نیست این بخش را پس از هر بار استفاده بشویید، اما بهتر است به صورت دوره ای آن را بررسی کنید؛ به خصوص اگر غذاهای چرب می پزید یا روی دیواره ها پاشش روغن و ذرات غذا می بینید.

پاک کردن چربی های معمولی محفظه

یک پارچه نرم، ترجیحاً میکروفایبر، را با آب گرم کمی مرطوب کنید و مقدار کمی مایع ظرف شویی روی آن بزنید. وقتی پارچه فقط نم دار است، دیواره های داخلی محفظه را به آرامی پاک کنید. نباید آب از پارچه چکه کند؛ زیرا بدنه دستگاه دارای قطعات الکتریکی است.

در صورت تمایل، می توانید از دستمال ضدعفونی کننده مخصوص آشپزخانه نیز برای پاک کردن داخل محفظه استفاده کنید، اما در پایان باید مطمئن شوید رطوبت و مواد پاک کننده اضافی روی سطح باقی نمانده اند.

پاک کردن کف صابون

یک پارچه نرم و تمیز دیگر را با آب مرطوب کنید و آب اضافی آن را کاملاً بگیرید. سپس تمام سطوح داخلی را پاک کنید تا کف و باقی مانده مایع ظرف شویی از بین برود. اگر لازم بود، پارچه را چند بار آبکشی و این کار را تکرار کنید.

جرم گیری لکه های خشک شده با خمیر جوش شیرین

برای لکه های سفت و پخته شده، خمیری از سه قسمت جوش شیرین و یک قسمت آب درست کنید. خمیر باید حالت غلیظ داشته باشد و روان نباشد. با یک برس نرم، مقدار کمی از آن را فقط روی محل جرم بزنید و به آرامی تمیز کنید. در پایان با پارچه مرطوب و تمیز، خمیر و ذرات جداشده را کاملاً پاک کنید.

جوش شیرین سایندگی ملایمی دارد؛ بنابراین فشار زیاد وارد نکنید و از پخش کردن بی دلیل خمیر روی بخش های حساس دستگاه خودداری کنید. همچنین هرگز جوش شیرین یا مایع شوینده را مستقیماً داخل بدنه دستگاه نریزید.

تمیز کردن المنت سرخ کن بدون روغن

المنت در بخش بالایی فضای داخلی دستگاه قرار دارد و ظاهری شبیه المنت اجاق برقی دارد. پاشش چربی روی این قسمت می تواند منبع دود و بوی سوختگی باشد؛ به ویژه اگر دستگاه برای مدت طولانی تمیز نشده باشد.

برای تمیز کردن آن، ابتدا مطمئن شوید دستگاه از برق کشیده شده و کاملاً سرد است. سپس بدنه را با احتیاط برگردانید و با یک دست آن را ثابت نگه دارید. اسفنج نرم یا پارچه میکروفایبر را کمی مرطوب کرده و آب اضافی آن را بگیرید؛ سپس حلقه های المنت را با ملایمت پاک کنید.

به المنت فشار وارد نکنید، آن را خیس نکنید و از اسپری کردن مستقیم آب یا شوینده روی آن بپرهیزید. اگر جرم بسیار سنگین است یا به بخش های داخلی و غیرقابل دسترس رسیده، مراجعه به خدمات پس از فروش یا تعمیرکار متخصص امن تر از باز کردن دستگاه در منزل است.

چند راهکار برای کمتر کثیف شدن سرخ کن

• بلافاصله پس از سرد شدن، سبد را تمیز کنید تا چربی و غذا فرصت خشک شدن پیدا نکنند.
• برای غذاهای چرب یا سس دار، از کاغذ مخصوص سرخ کن یا فویل آلومینیومی با اندازه مناسب استفاده کنید.
• اگر از فویل استفاده می کنید، هرگز سوراخ های کناری سبد را نپوشانید؛ گردش هوا برای پخت یکنواخت ضروری است.
• فویل یا کاغذ را محکم زیر غذا قرار دهید تا با جریان هوا به سمت المنت بلند نشود.
• سبد را بیش از حد پر نکنید؛ شلوغی بیش از اندازه هم کیفیت گردش هوا را کم می کند و هم احتمال چسبیدن غذا و پاشش چربی را بالا می برد.
• پس از پخت غذاهای بسیار چرب، علاوه بر سبد، کف سینی و محفظه داخلی را هم بررسی کنید.

اشتباهات رایج در شستن سرخ کن بدون روغن

اشتباه رایج	چرا مشکل ساز است؟	راه درست
استفاده از سیم ظرف شویی یا ابزار فلزی	روکش نچسب را خراش می دهد و عمر قطعه را کاهش می دهد.	از اسفنج نرم، برس نرم و پارچه میکروفایبر استفاده کنید.
خیساندن بدنه اصلی دستگاه	قطعات الکتریکی ممکن است آسیب ببینند.	فقط سبد و سینی جداشدنی را بخیسانید؛ بدنه را با پارچه نم دار پاک کنید.
جا زدن قطعات خیس	رطوبت در فضای بسته باقی می ماند و می تواند بوی نامطبوع ایجاد کند.	پیش از نصب، همه قطعات را کاملاً خشک کنید.
نادیده گرفتن بوی سوختگی یا دود	ممکن است چربی و ذرات غذا روی سبد، محفظه یا المنت جمع شده باشند.	دستگاه را خاموش و سرد کنید، سپس بخش های گفته شده را بررسی و تمیز کنید.

برنامه پیشنهادی نگهداری از سرخ کن

• پس از هر استفاده: تمیز کردن یا دست کم پاک کردن سبد و سینی.
• پس از غذاهای چرب و سس دار: شست وشوی کامل سبد، سینی و بررسی محفظه داخلی.
• هر چند هفته یک بار: پاک کردن دیواره های محفظه و بررسی المنت پس از سرد شدن کامل دستگاه.
• در صورت مشاهده دود یا بو: تمیزکاری عمیق و خارج کردن ذرات چسبیده از منافذ سبد و اطراف المنت.

نتیجه گیری

تمیز کردن منظم سرخ کن بدون روغن، کار زمان بری نیست اما تأثیر زیادی بر سلامت دستگاه، کیفیت غذا و جلوگیری از دود و بوی ناخوشایند دارد. سبد و سینی را پس از هر استفاده بشویید، برای جرم های چسبیده از خیساندن و برس نرم کمک بگیرید و بدنه و المنت را فقط با پارچه یا اسفنج کمی مرطوب تمیز کنید. اگر تجربه یا ترفند موفقی برای تمیز نگه داشتن سرخ کن خود دارید، آن را با دیگر کاربران هانی زیور در میان بگذارید.

پرسش های متداول

آیا می توان سبد سرخ کن بدون روغن را در ماشین ظرف شویی شست؟

فقط در صورتی که دفترچه راهنمای دستگاه قابل شست وشو بودن سبد و سینی در ماشین ظرف شویی را تأیید کرده باشد. شست وشوی دستی ملایم می تواند به حفظ روکش نچسب کمک کند.

برای چربی چسبیده به سبد سرخ کن چه کار کنیم؟

سبد و سینی را حدود ۱۰ دقیقه در آب گرم و چند قطره مایع ظرف شویی بخیسانید، سپس با اسفنج یا برس نرم تمیز و کاملاً آبکشی کنید.

چگونه بوی ماهی یا مرغ را از سرخ کن بدون روغن از بین ببریم؟

آب لیموترش را روی سطوح داخلی سبد و سینی بمالید، حدود ۳۰ دقیقه صبر کنید و سپس قطعات را با آب گرم و مایع ظرف شویی بشویید.

آیا می توان بدنه اصلی سرخ کن را شست یا خیس کرد؟

خیر. بدنه دستگاه دارای قطعات برقی است و نباید در آب قرار گیرد یا آبکشی شود. آن را فقط با پارچه یا اسفنج کمی مرطوب تمیز کنید.

هر چند وقت یک بار باید المنت سرخ کن را تمیز کرد؟

المنت نیاز به شست وشوی روزانه ندارد، اما بهتر است هر چند هفته یک بار یا هنگام مشاهده دود و بوی سوختگی، پس از سرد شدن کامل دستگاه بررسی و با پارچه نم دار پاک شود.