قانون ۹۰/۹۰: ترفند طلایی مرتبسازی خانه
تا به حال این حس به شما دست داده که در میان انبوهی از وسایل غرق شده اید؟ کمدهای دیواری در حال انفجارند، کشوها پر از خرت وپرت های مختلف است، اما وقتی می خواهید جایی بروید باز هم احساس می کنید «هیچ لباسی برای پوشیدن ندارید» یا نمی توانید وسیله مورد نظرتان را پیدا کنید.
خلوت کردن خانه و دور ریختن وسایل اضافه (یا همان Decluttering) در حرف بسیار جذاب به نظر می رسد، اما وقتی پای عمل به میان می آید، می تواند به شدت کلافه کننده و طاقت فرسا باشد؛ به خصوص برای ما ایرانی ها که همیشه گوشه ذهنمان به فکر «روز مبادا» هستیم.
اصلاً از کجا باید شروع کرد؟ اگر چیزی را دور بیندازیم و بعداً پشیمان شویم چه؟
اینجاست که قانون ۹۰/۹۰ به داد شما می رسد؛ یک روش ساده، بدون استرس و کاملاً کاربردی برای تصمیم گیری درباره اینکه چه چیزی باید بماند و چه چیزی باید برود.
قانون ۹۰/۹۰ دقیقاً چیست؟
قانون ۹۰/۹۰ یک روش الهام گرفته از سبک زندگی مینیمالیستی است که به شما کمک می کند ارزش واقعی نگه داشتن وسایل را بسنجید. ایده اصلی این قانون بسیار ساده است. فقط کافی است درباره هر وسیله دو سوال از خودتان بپرسید:
- آیا در ۹۰ روز گذشته از این وسیله استفاده کرده ام؟
- آیا در ۹۰ روز آینده از آن استفاده خواهم کرد؟
اگر پاسخ شما به هر دو سوال «نه» است، وقت آن رسیده که با آن وسیله خداحافظی کنید.
این رویکرد که توسط متخصصان چیدمان و طرفداران مینیمالیسم رواج یافته است، شک و تردید را از فرآیند مرتب سازی حذف می کند. به جای اینکه ساعت ها غصه هر تکه از وسایلتان را بخورید، از یک سیستم صریح و مستقیم پیروی می کنید که شما را مجبور می کند درباره میزان استفاده واقعی از وسایلتان با خودتان صادق باشید.
برای وسایلی که کنار می گذارید، نیازی نیست حتماً آن ها را دور بریزید. می توانید از اپلیکیشن های هوشمند بازیافت زباله استفاده کنید، آن ها را به سمساری ها یا پلتفرم های فروش دست دوم بسپارید، یا لباس ها و وسایل قابل استفاده را به خیریه ها اهدا کنید تا هم خانه تان خلوت شود و هم کار مفیدی انجام داده باشید.
چرا قانون ۹۰/۹۰ تا این حد موثر است؟
دلیل اصلی اثربخشی این متد این است که «دلبستگی های احساسی و غیرمنطقی» را دور می ریزد. بسیاری از ما وسایل را به خاطر احساس گناه (مثل هدایایی که دوستشان نداریم)، نوستالژی، یا ترسِ همیشگیِ «شاید یک روز به دردم بخورد» نگه می داریم. قانون ۹۰/۹۰ این تردیدها را از بین برده و تمرکز را روی کاربرد واقعی و ملموس می گذارد.
دلایل موفقیت این روش عبارتند از:
- پایان دادن به تفکر «برای روز مبادا»: اگر در ۳ ماه گذشته به چیزی نیاز نداشته اید و در ۳ ماه آینده هم برنامه ای برای استفاده از آن ندارید، به احتمال ۹۹ درصد هرگز به آن نیاز پیدا نخواهید کرد.
- جلوگیری از خستگی تصمیم گیری: به جای اینکه سر هر وسیله با خودتان کلنجار بروید، یک معیار شفاف و ساده برای تصمیم گیری دارید.
- تشویق به مصرف گرایی آگاهانه: وقتی اجرای این قانون را شروع می کنید، ناخودآگاه هنگام خرید وسایل جدید نیز وسواس بیشتری به خرج می دهید و هوشمندانه تر خرید می کنید.
- کاربرد همه جانبه: لباس، گجت های آشپزخانه، وسایل الکترونیکی، کتاب ها و جزوه ها؛ این قانون برای همه چیز جواب می دهد!
قانون ۹۰/۹۰ را در کجای خانه اجرا کنیم؟
مرتب سازی خانه قرار نیست در یک روز و با خستگی مفرط انجام شود. شما می توانید قانون ۹۰/۹۰ را بخش به بخش (و حتی در زندگی دیجیتال خود) پیاده کنید و بدون احساس فشار، قدم به قدم پیش بروید.
۱. کمد لباس ها
لباس ها یکی از بزرگ ترین مقصران شلوغی خانه های ما هستند. ما لباس ها را نگه می داریم چون گران بوده اند، یادآور خاطره ای هستند، یا امیدواریم که دوباره سایزمان شوند! به جای گیر افتادن در این تله ذهنی، لباس ها را یکی یکی بررسی کنید و بپرسید:
آیا در ۹۰ روز گذشته این را پوشیده ام؟ آیا در ۹۰ روز آینده می پوشم؟
اگر نه، آن را اهدا کنید یا بفروشید. تنها استثنای این بخش چیست؟ لباس های فصلی. اگر در چله تابستان در حال مرتب کردن کمد هستید، طبیعتاً پالتوی زمستانی خود را در ۹۰ روز گذشته نپوشیده اید؛ در این حالت فقط کافی است بازه زمانی را با فصل ها تنظیم کنید.
۲. شلوغی های آشپزخانه
آن آبمیوه گیری چندکاره و گران قیمتی که قرار بود هر روز صبح با آن آب پرتقال تازه بگیرید اما ماه هاست خاک می خورد چطور؟ یا انبوهی از ظروف پلاستیکی بدون در و قالب های کیکی که سال تا سال استفاده نمی شوند؟
قانون ۹۰/۹۰ بهترین راه برای آزادسازی فضای کابینت هاست. اگر در ۳ ماه گذشته از یک ابزار، دستگاه یا ظرف استفاده نکرده اید و در ۳ ماه آینده هم نیازی به آن ندارید، آن وسیله فقط در حال اشغال کردن فضای ارزشمند آشپزخانه شماست.
۳. میز کار، اسناد و کاغذها
قبض های قدیمی پرداخت شده، دفترچه های بیمه باطله، خودکارهای خشک شده، جزوه های دوران دانشگاه و کابل های شارژری که اصلاً نمی دانید مال کدام دستگاه هستند، خیلی زود روی هم تلنبار می شوند. قانون را اعمال کنید: اگر ۳ ماه است به دردی نخورده اند و در آینده نزدیک هم کاربردی ندارند، آن ها چیزی جز زباله نیستند.
۴. پاکسازی دیجیتال (Digital Decluttering)
بله، قانون ۹۰/۹۰ برای گوشی هوشمند و لپ تاپ شما هم معجزه می کند! نگاهی به اپلیکیشن ها، فایل ها، ایمیل ها، کانال های تلگرامی و اشتراک های خود بیندازید:
آیا در ۹۰ روز گذشته این اپلیکیشن را باز کرده ام؟ آیا در ۹۰ روز آینده به آن نیاز دارم؟
اگر پاسختان منفی است، بدون معطلی آن را پاک کنید (Delete). همین قانون را برای ایمیل های تبلیغاتی هم به کار ببرید و از خبرنامه های بی فایده لغو اشتراک (Unsubscribe) کنید.
تصویر یک کمد لباس کاملاً منظم که نشان دهنده حذف لباس های بی استفاده و حفظ وسایل ضروری و کاربردی است.
مقایسه قانون ۹۰/۹۰ با سایر روش های مرتب سازی
روش های متعددی برای خلوت کردن خانه وجود دارد، اما چرا باید این یکی را انتخاب کنیم؟ بیایید آن را با چند متد معروف مقایسه کنیم:
- روش «جرقه شادی» ماری کاندو (Marie Kondo): اگرچه این روشِ احساسی بسیار جذاب است، اما برای وسایل کاربردی و روزمره (مثل ابزارآلات یا لوازم نظافت) چندان جواب نمی دهد. قانون ۹۰/۹۰ منطقی تر و صریح تر است.
- قانون یک ساله: برخی پیشنهاد می کنند وسایلی را که در یک سال گذشته استفاده نکرده اید دور بریزید. یک سال زمان بسیار طولانی ای برای تحمل شلوغی است! قانون ۹۰/۹۰ به پروسه پاکسازی سرعت می بخشد.
- قانون «یکی بخر، یکی بنداز دور» (One In, One Out): این روش برای حفظ نظم عالی است، اما برای شروع کار و خلوت کردن اولیهِ یک خانه شلوغ کمکی نمی کند. قانون ۹۰/۹۰ نقطه شروعی بی نظیر است.
با وسایلی که «شاید» به آن ها نیاز پیدا کنیم چه کنیم؟
سخت ترین بخش مرتب سازی، ترسِ دور انداختنِ چیزی است که ممکن است بعداً به آن نیاز پیدا کنیم. برای حل این مشکل می توانید از این تکنیک ها استفاده کنید:
- کارتن «بلاتکلیفی ها»: اگر درباره وسیله ای شک دارید، آن را در یک کارتن بگذارید، تاریخ بزنید و دور از چشم نگه دارید. اگر تا ۹۰ روز آینده به سراغ آن کارتن نرفتید، یعنی واقعاً به آن وسیله نیازی ندارید.
- به جایگزین ها فکر کنید: اگر روزی دوباره به آن وسیله نیاز پیدا کردید، آیا نمی توانید آن را از کسی قرض بگیرید؟ کرایه کنید؟ یا از نسخه دیجیتال آن (مثل کتاب ها و جزوات) استفاده کنید؟
- هدفتان را به خود یادآوری کنید: فضای بیشتر، آرامش اعصاب و خانه ای که فقط پر از وسایلی است که دوستشان دارید و از آن ها استفاده می کنید.
نتیجه گیری
قانون ۹۰/۹۰ فقط درباره دور ریختن وسایل نیست؛ بلکه درباره ساختن خانه و زندگی ای است که برای شما کارایی داشته باشد. وقتی وسایل اضافی را از محیط اطراف خود حذف می کنید، فضا، شفافیت ذهنی و زمان بیشتری برای چیزهایی که واقعاً در زندگی تان اهمیت دارند به دست می آورید. فقط یک بار این ترفند را امتحان کنید تا ببینید خانه تان چقدر بزرگ تر، منظم تر و از نظر روانی آرام تر می شود.
شما از چه روشی برای مرتب سازی و خلوت کردن کمدهایتان استفاده می کنید؟ آیا تا به حال درگیر نگه داشتن وسایل برای «روز مبادا» شده اید؟ تجربه خود را در بخش دیدگاه ها با ما و دیگر مخاطبان «بام رنگی» به اشتراک بگذارید!