راهکارهای صرفه‌جویی در آب در تابستان؛ کاهش مصرف و هزینه
صرفه جویی در آب در تابستان فقط یک رفتار مسئولانه برای حفاظت از محیط زیست نیست؛ راهی مؤثر برای کاهش هزینه های خانوار نیز به شمار می آید. در روزهای گرم، مصرف آب برای دوش گرفتن، شست وشو، خنک کردن نوشیدنی ها و آبیاری گیاهان افزایش پیدا می کند و همین عادت های کوچک روزانه می توانند حجم قابل توجهی از آب را هدر دهند.
فهرست مطالب
- ۱. مخزن جمع آوری آب باران نصب کنید و از آن درست استفاده کنید
- ۲. مدت زمان دوش گرفتن را کوتاه تر کنید
- ۳. برای شستن ظروف، از ماشین ظرفشویی استفاده کنید
- ۴. لباسشویی را فقط با ظرفیت مناسب روشن کنید
- ۵. شیر آب را در زمان های غیرضروری ببندید
- ۶. آب خنک را از یخچال بردارید، نه از شیر آب
- ۷. آب باقی مانده پخت وپز را دور نریزید
- ۸. برای لکه های کوچک کف، نظافت موضعی انجام دهید
- عادت های تکمیلی برای کاهش مصرف آب در تابستان
- صرفه جویی در آب، یک انتخاب روزانه و هوشمندانه
- پرسش های متداول
بسیاری از ما گاهی شیر آب را هنگام مسواک زدن باز می گذاریم یا چند دقیقه بیشتر از نیازمان زیر دوش می مانیم. خبر خوب این است که لازم نیست برای مدیریت مصرف آب، سبک زندگی خود را به شکل سختگیرانه تغییر دهید. ایجاد چند عادت ساده، هم به حفظ منابع ارزشمند آب کمک می کند و هم در بلندمدت اثر خود را در قبض آب و انرژی نشان می دهد.
در ایران، به دلیل کم آبی در بسیاری از شهرها و کاهش منابع زیرزمینی، مدیریت مصرف آب اهمیت دوچندان دارد. نکات زیر برای آپارتمان، خانه ویلایی و خانواده های پرجمعیت قابل استفاده هستند.
۱. مخزن جمع آوری آب باران نصب کنید و از آن درست استفاده کنید
مخزن جمع آوری آب باران، ظرفی بزرگ شبیه بشکه است که زیر ناودان یا مسیر خروج آب باران از سقف قرار می گیرد. این مخزن آب بارانی را که روی سقف می بارد جمع می کند تا بعداً برای کارهای غیرآشامیدنی مورد استفاده قرار گیرد.
اگر در فصل های پربارش آب باران را ذخیره کنید، در تابستان که نیاز آبی باغچه، گلدان ها یا حیاط بیشتر می شود، منبعی کاربردی در اختیار خواهید داشت. مدل های کوچک دیواری برای حیاط های محدود و مدل های بزرگ ایستاده برای خانه های ویلایی و باغ ها گزینه مناسبی هستند.
آب جمع آوری شده از سقف را می توان برای آبیاری درختان و گیاهان زینتی، شست وشوی حیاط، نظافت ابزار باغبانی یا شست وشوی اولیه خودرو به کار برد. این آب برای نوشیدن، پخت وپز یا شست وشوی مواد غذایی مناسب نیست؛ مگر اینکه با تجهیزات استاندارد و تخصصی تصفیه شده باشد.
- برای جلوگیری از ورود برگ و آشغال، روی ورودی مخزن صافی نصب کنید.
- در مخزن را بسته نگه دارید تا محل تجمع پشه، گردوغبار و آلودگی نشود.
- مخزن را روی سطحی صاف و مقاوم قرار دهید؛ آب وزن زیادی دارد.
- در مناطق سردسیر، پیش از یخبندان درباره تخلیه یا محافظت از مخزن برنامه ریزی کنید.
این ابزار ساده، علاوه بر کاهش مصرف آب شهری، می تواند هزینه آبیاری فضای سبز را نیز کاهش دهد.
۲. مدت زمان دوش گرفتن را کوتاه تر کنید
دوش استاندارد به طور میانگین در هر دقیقه بیش از ۱۰ لیتر آب مصرف می کند. به این ترتیب، یک دوش ۱۰ دقیقه ای می تواند حدود ۱۰۰ لیتر آب مصرف کند. این عدد بسته به فشار آب، نوع سردوش و پمپ ساختمان ممکن است کمتر یا بیشتر باشد، اما پیام اصلی روشن است: هر دقیقه کوتاه تر شدن دوش، تفاوت محسوسی ایجاد می کند.
برای شروع، زمان دوش گرفتن را با یک تایمر به پنج تا هفت دقیقه برسانید. هنگام شامپو زدن یا استفاده از لیف، شیر آب را موقتاً ببندید و فقط برای آبکشی آن را باز کنید. نصب سردوش کم مصرف نیز بدون کاهش محسوس کیفیت استحمام، مقدار خروجی آب را کنترل می کند.
کاهش زمان دوش فقط مصرف آب را پایین نمی آورد؛ چون آب گرم نیازمند انرژی برای گرم شدن است، هزینه گاز یا برق آبگرمکن را هم کمتر می کند.
۳. برای شستن ظروف، از ماشین ظرفشویی استفاده کنید
برخلاف تصور رایج، ماشین ظرفشویی مدرن و استاندارد معمولاً نسبت به شستن ظروف با دست آب بسیار کمتری مصرف می کند. برخی برآوردها نشان می دهند که استفاده از ماشین ظرفشویی می تواند بیش از ۷۰ درصد آب کمتری نسبت به شست وشوی دستی و مداوم زیر شیر باز مصرف کند؛ به ویژه زمانی که ظروف با شیر آب روان شسته می شوند.
ماشین ظرفشویی علاوه بر صرفه جویی در آب، زمان بیشتری برای کارهای مهم تر یا استراحت در اختیارتان می گذارد. البته این مزیت زمانی به حداکثر می رسد که دستگاه را با ظرفیت مناسب روشن کنید.
- صبر کنید تا دستگاه تقریباً پر شود، اما آن را بیش از حد پر نکنید تا شست وشو مختل نشود.
- برنامه اقتصادی یا کم مصرف را در صورت مناسب بودن میزان چربی ظروف انتخاب کنید.
- ظروف را فقط از باقی مانده غذا پاک کنید و پیش از قرار دادن در دستگاه، آن ها را زیر آب روان آبکشی نکنید.
- فیلتر دستگاه را مرتب تمیز کنید تا عملکرد آن افت نکند.
اگر ماشین ظرفشویی ندارید، ظرف ها را در یک لگن کوچک بشویید و برای آبکشی از حجم کنترل شده آب استفاده کنید؛ باز گذاشتن دائمی شیر آب، بیشترین میزان هدررفت را ایجاد می کند.
بستن شیر آب پس از استفاده در آشپزخانه، اقدامی ساده برای مدیریت مصرف آب در خانه
۴. لباسشویی را فقط با ظرفیت مناسب روشن کنید
شستن یک بار لباس با ظرفیت مناسب، معمولاً آب و انرژی کمتری نسبت به انجام چند بار شست وشوی کوچک مصرف می کند. پیش از روشن کردن ماشین لباسشویی، اجازه دهید حجم لباس های کثیف به حد معقول برسد و سپس برنامه متناسب با جنس و میزان چرک لباس ها را انتخاب کنید.
این توصیه به معنای فشردن بیش از اندازه لباس ها داخل دیگ نیست؛ پر کردن افراطی می تواند باعث شست وشوی ضعیف، چروک بیشتر و فشار به دستگاه شود. بهترین حالت، پر کردن لباسشویی تا ظرفیت توصیه شده در دفترچه راهنمای همان دستگاه است.
برای لباسی که فقط بوی غذا یا تعریق خفیف گرفته و لکه ای ندارد، گاهی هوا دادن در فضای سایه، آویزان کردن لباس یا استفاده محدود از خوشبوکننده لباس می تواند آن را برای استفاده کوتاه مدت تازه تر کند. با این حال، خوشبوکننده جای شست وشوی لباس های کثیف، لباس زیر، لباس ورزشی یا لباس های آلوده را نمی گیرد.
۵. شیر آب را در زمان های غیرضروری ببندید
این توصیه ساده به نظر می رسد، اما در شلوغی صبح ها، آماده کردن کودکان برای مدرسه، شستن دست ها یا انجام کارهای آشپزخانه به راحتی فراموش می شود. باز ماندن شیر آب فقط برای یک دقیقه می تواند بیش از ۶ لیتر آب مصرف کند. در صورت نشتی یا فشار بالای آب، این مقدار حتی بیشتر خواهد بود.
هنگام مسواک زدن، اصلاح صورت، کف مالی دست ها، شامپو زدن مو و شستن میوه در چند مرحله، شیر آب را فقط در زمان نیاز باز کنید. این عادت کوچک اگر توسط همه اعضای خانواده انجام شود، اثر بسیار بزرگی بر مصرف ماهانه دارد.
نشتی های کوچک را جدی بگیرید
چکه کردن شیر، نشتی فلاش تانک یا خرابی شناور کولر آبی می تواند در طول روز مقدار زیادی آب هدر دهد. اگر صدای حرکت آب از فلاش تانک می شنوید یا کنتور آب در زمان بسته بودن تمام شیرها حرکت می کند، بهتر است مسیر لوله کشی و شیرآلات توسط فرد متخصص بررسی شود.
۶. آب خنک را از یخچال بردارید، نه از شیر آب
در گرمای تابستان، نوشیدن یک لیوان آب خنک بسیار لذت بخش است. اما اگر هر بار شیر آب را باز بگذارید تا آب داخل لوله ها سرد شود، پیش از رسیدن آب خنک مقدار قابل توجهی آب هدر می رود.
راه حل ساده است: یک یا چند بطری آب یا پارچ دردار را از قبل در یخچال نگهداری کنید. به این ترتیب، همیشه آب خنک در دسترس دارید و نیازی نیست برای رسیدن به دمای دلخواه، آب را بی هدف از شیر عبور دهید.
بطری و پارچ را به طور منظم بشویید و اگر آب آشامیدنی منزل کیفیت یا طعم مناسبی ندارد، از سیستم تصفیه استاندارد یا آب آشامیدنی مطمئن استفاده کنید.
۷. آب باقی مانده پخت وپز را دور نریزید
ممکن است نگه داشتن آب پخت برنج، پاستا یا سبزیجات در ابتدا عجیب به نظر برسد، اما این آب در بعضی موارد قابل استفاده مجدد است. پس از آنکه آب کاملاً خنک شد، می توانید از آن برای آبیاری برخی گیاهان زینتی استفاده کنید. آب پخت سبزیجات معمولاً مقداری مواد معدنی دارد که می تواند برای گیاه مفید باشد.
با این حال، یک نکته مهم را فراموش نکنید: آب پخت وپز فقط زمانی برای گیاهان مناسب است که بدون نمک، روغن، کره، ادویه، سس و مواد شوینده باشد. آب شور می تواند به خاک و ریشه گیاه آسیب بزند و استفاده مداوم از آن برای گلدان ها مناسب نیست.
- اجازه دهید آب کاملاً به دمای محیط برسد.
- آب بدون نمک و چربی را در همان روز مصرف کنید.
- برای گیاهان حساس، ابتدا مقدار کمی استفاده کنید و واکنش گیاه را بررسی کنید.
- آب پاستا یا برنج نمک دار را در گلدان نریزید.
۸. برای لکه های کوچک کف، نظافت موضعی انجام دهید
تمیز بودن کف آشپزخانه و خانه مهم است، اما برای هر لکه کوچک لازم نیست سطل آب پر کنید و تی بکشید. برای ریختن چند قطره نوشیدنی، جای کفش یا لکه های محدود، یک دستمال مرطوب، اسفنج یا پارچه قابل شست وشو کاملاً کافی است.
نظافت موضعی باعث می شود آب کمتری برای پر کردن سطل و آبکشی تی مصرف کنید. برای نظافت عمیق و دوره ای کف نیز سطل را فقط به اندازه نیاز پر کنید و از خالی کردن مکرر آب تمیز خودداری کنید.
عادت های تکمیلی برای کاهش مصرف آب در تابستان
راهکارهای بالا، پایه های اصلی صرفه جویی در آب هستند؛ اما چند اقدام دیگر نیز می تواند نتیجه را بهتر کند.
| بخش خانه | اقدام کاربردی | فایده |
|---|---|---|
| باغچه و گلدان | آبیاری در صبح زود یا غروب | کاهش تبخیر آب در گرمای شدید |
| کولر آبی | بررسی شناور، پوشال و نشتی | جلوگیری از هدررفت پنهان آب |
| شیرآلات | نصب پرلاتور یا سرشیر کاهنده جریان | کاهش دبی آب بدون افت محسوس کارایی |
| خودرو | استفاده از سطل و دستمال به جای شلنگ باز | کنترل مصرف آب هنگام شست وشو |
| گیاهان | پوشاندن سطح خاک با مالچ طبیعی | حفظ رطوبت خاک و کاهش دفعات آبیاری |
در آبیاری گیاهان، بهتر است نیاز واقعی هر گیاه را در نظر بگیرید. آبیاری زیاد همیشه نشانه مراقبت بهتر نیست و حتی می تواند باعث پوسیدگی ریشه شود. گیاهان را عمیق اما با فاصله زمانی مناسب آبیاری کنید و از خیس کردن بی دلیل برگ ها در آفتاب شدید بپرهیزید.
نتیجه گیری
کاهش مصرف آب از دوش کوتاه تر و بستن شیر آب شروع می شود، اما به انتخاب آگاهانه در شستن ظروف و لباس ها، آبیاری گیاهان و رسیدگی سریع به نشتی ها ادامه پیدا می کند. هر لیتر آبی که بیهوده مصرف نشود، هم به کاهش هزینه خانه کمک می کند و هم سهمی واقعی در حفاظت از منابع آبی کشور دارد.
از امروز فقط یک یا دو مورد را انتخاب کنید و آن ها را به عادت خانوادگی تبدیل کنید. سپس تجربه خود را با اعضای خانواده در میان بگذارید؛ تغییرهای کوچک و مداوم، بزرگ ترین اثر را در مدیریت مصرف آب خواهند داشت.
پرسش های متداول
چگونه در تابستان مصرف آب حمام را کاهش دهیم؟
زمان دوش گرفتن را به حدود پنج تا هفت دقیقه کاهش دهید، هنگام شامپو زدن شیر آب را ببندید و در صورت امکان از سردوش کم مصرف استفاده کنید.
آیا ماشین ظرفشویی واقعاً از شستن دستی آب کمتری مصرف می کند؟
بله، ماشین ظرفشویی استاندارد و پرشده معمولاً نسبت به شستن ظروف زیر شیر باز آب بسیار کمتری مصرف می کند. برای بهترین نتیجه، دستگاه را با ظرفیت مناسب و برنامه اقتصادی روشن کنید.
آیا می توان آب پخت برنج و پاستا را برای گیاهان استفاده کرد؟
فقط اگر آب کاملاً خنک و بدون نمک، روغن، سس و ادویه باشد. آب شور یا چرب می تواند به خاک و ریشه گیاهان آسیب بزند.
بهترین زمان آبیاری گیاهان در تابستان چه موقع است؟
صبح زود یا غروب بهترین زمان است، زیرا تبخیر آب کمتر است و ریشه گیاه فرصت بیشتری برای جذب رطوبت دارد.
برای آب خنک چطور از هدررفت آب جلوگیری کنیم؟
یک پارچ یا بطری آب در یخچال نگه دارید تا مجبور نباشید شیر آب را برای سرد شدن آب باز بگذارید.