چه چیزهایی را هرگز نباید در مایکروویو قرار دهیم؟

مایکروویو؛ این پای ثابت آشپزخانه ها و ناجی قلب های ما! این وسیله کوچک و راحت قطعاً این قدرت را دارد که شما را از فاجعه های مربوط به شام و ناهار نجات دهد، اما اگر چیز اشتباهی را درون آن قرار دهید، با یک فاجعه کاملاً جدید و بزرگ تر روبرو خواهید شد.

به همین دلیل است که ما در تحریریه بام رنگی تصمیم گرفتیم یک لیست مفید و جامع از چیزهایی که هرگز نباید در مایکروویو قرار دهید، تهیه کنیم. اوایل این هفته، در دفتر کارمان، یک تجربه ناهار بسیار دراماتیک و پرالتهاب داشتیم. علت این همه درام چه بود؟ یک فلفل دلمه ای! همه ما به صورت دسته جمعی دانش نسبتاً چشمگیری در مورد کارهایی که نباید با مایکروویو انجام داد داریم. با این حال، این فاجعه فلفل دلمه ای قطعاً غافلگیرکننده بود و جرقه علاقه من را برای نوشتن این مقاله روشن کرد.

در ادامه با ما همراه باشید تا بدانید چه موادی با مایکروویو شما سر ناسازگاری دارند.

فلزات

فلزات، حتی به مقدار بسیار کم (مانند رنگ های متالیک یا حاشیه طلایی ظروف)، هرگز نباید در مایکروویو قرار گیرند. با توجه به خطرناک بودن این موضوع، خوشبختانه اکثر مردم از قبل این را می دانند. اما دقیقاً چرا قرار دادن فلز در مایکروویو تا این حد خطرناک است؟

مایکروویوها نوعی تابش الکترومغناطیسی ساطع می کنند که (همانطور که از نامشان پیداست) امواج مایکروویو نامیده می شوند. این امواج توسط مولکول های آب موجود در غذای شما جذب می شوند که به نوبه خود باعث گرم شدن آن می گردد. اما فلزات نمی توانند این امواج را جذب کنند. این بدان معناست که انرژی الکترومغناطیسی روی سطح فلزی انباشته می شود. این تجمع انرژی باعث ایجاد جرقه و در موارد شدیدتر، آتش سوزی یا انفجار می شود. فلزاتی با لبه های نازک یا ناهموار خطر بسیار بزرگ تری ایجاد می کنند زیرا تجمع این انرژی در آن ها بسیار بیشتر است.

مطلقاً هیچ فلزی نباید در مایکروویو قرار گیرد. در اینجا لیستی از اقلام فلزی که معمولاً به اشتباه در مایکروویو قرار می گیرند آورده شده است:

• ماگ های سفری عایق دار (تراول ماگ ها)
• کارد، چنگال و ظروف فلزی (مانند قابلمه های رویی یا مسی)
• ظروف غذاخوری با حاشیه های متالیک (مانند استکان های دور طلایی یا بشقاب های چینی با حاشیه نقره ای و طلایی که در خانه های ایرانی بسیار رایج است)
• فویل آلومینیومی / زرورق

پاکت های کاغذی

پاکت های کاغذی برای تحمل گرمای مایکروویو طراحی نشده اند و می توانند به سرعت آتش بگیرند. نه تنها این، بلکه هنگام گرم شدن می توانند سموم و گازهای خطرناکی از خود ساطع کنند. البته برخی از پاکت های کاغذی وجود دارند که برای استفاده در مایکروویو ایمن طراحی شده اند؛ آن ها با موادی به نام «پذیرنده» (Susceptors) ساخته شده اند که می توانند امواج مایکروویو را جذب کنند. با این حال، این پاکت ها همیشه دارای برچسب «ایمن برای مایکروویو» (Microwave Safe) هستند، بنابراین قبل از استفاده باید حتماً به دنبال آن برچسب بگردید. (هرگز پاکت های کاغذی نانوایی یا خریدهای روزمره را برای گرم کردن نان یا غذا در مایکروویو نگذارید).

جعبه های مقوایی

توصیه می شود از قرار دادن جعبه های مقوایی در مایکروویو خودداری کنید. در بهترین حالت ممکن، شما یک جعبه مقوایی ساده را داخل دستگاه می گذارید که می تواند اجاق مایکروویو را برای حدود 60 تا 120 ثانیه تحمل کند. اما پس از این مدت، مقوا بیش از حد گرم شده و آتش می گیرد.

در بدترین حالت ممکن، شما جعبه مقوایی ای را داخل مایکروویو قرار می دهید که دارای روکش پلاستیکی یا مومی است و قادر به جذب امواج مایکروویو نیست. رایج ترین مثال برای این مورد، جعبه های پیتزا است. بسیاری از ما برای گرم کردن پیتزای شب قبل، آن را با جعبه داخل دستگاه می گذاریم. این روکش ها می توانند باعث ایجاد جرقه شده و مقوا را که خود یک ماده به شدت قابل اشتعال است، مشتعل کنند.

پلاستیک های یک بار مصرف

پلاستیک های یک بار مصرف هنگام گرم شدن، مواد شیمیایی BPA و فتالات ها (Phthalates) را آزاد می کنند. این مواد شیمیایی هورمون های انسانی را تقلید می کنند و می توانند برای سلامتی به شدت مضر باشند. همچنین، پلاستیک ممکن است ذوب شده و وارد غذای شما شود که در این صورت، چاره ای جز دور ریختن کل غذا نخواهید داشت.

این موضوع در فرهنگ ما که استفاده از ظروف پلاستیکی نازک نذری یا ظروف یک بار مصرف بیرون برِ رستوران ها بسیار رایج است، اهمیت دوچندانی دارد. هرگز غذا را با این ظروف گرم نکنید.

البته برخی از ظروف پلاستیکی مخصوص مایکروویو وجود دارند که می توانید از آن ها استفاده کنید. این ظروف یک بار مصرف نیستند و همیشه برچسب “ایمن برای مایکروویو” (Microwave safe) را در کف خود دارند.

ظروف استایروفوم یا فومی

استایروفوم ها (ظروف فومی سفید رنگی که اغلب رستوران ها برای بسته بندی غذا استفاده می کنند) هنگام گرم شدن در مایکروویو ذوب می شوند و مواد شیمیایی مشابهی را در هوا و درون غذای شما آزاد می کنند. برخی از ظروف فوم پلی استایرن ساخته شده اند که برای مایکروویو ایمن باشند، اما باز هم باید به دنبال برچسب تاییدیه آن باشید. در غیر این صورت، حتماً غذا را به یک ظرف شیشه ای یا سرامیکی منتقل کنید.

لباس

اگر عجله دارید، شاید ایده خوبی به نظر برسد که لباس های خود را سریعاً در مایکروویو خشک کنید. اما خیلی ساده بگوییم: این کار اصلاً ایده خوبی نیست! لباس های خیس یا مرطوب در یک وسیله برقی می توانند باعث آتش سوزی الکتریکی شوند. و حتی اگر لباس ها کاملاً خشک باشند، نقاط داغی می توانند روی پارچه ایجاد شده و مواد آن را بسوزانند. این موضوع نیز می تواند منجر به آتش سوزی شود. اساساً، لباس های خود را در مایکروویو قرار ندهید؛ خشک کن ماشین لباسشویی برای همین کار اختراع شده است!

غذاهایی که جرقه می زنند

برخی از غذاها هنگام گرم شدن در مایکروویو باعث ایجاد جرقه (Arcing) می شوند. این اتفاق معمولاً به دلیل وجود مواد معدنی بالا مانند آهن، منیزیم و سلنیوم در این مواد غذایی است. این مواد معدنی مانند قطعات ریز فلز عمل می کنند و باعث می شوند امواج مایکروویو از روی آن ها کمانه کرده و جرقه ایجاد کنند. این جرقه ها گاهی اوقات می توانند باعث آتش سوزی شوند (مانند همان ماجرای فلفل دلمه ای ما در دفتر!).

غذاهایی که باعث ایجاد جرقه می شوند عبارتند از:

• فلفل دلمه ای
• کلم پیچ (Kale)
• هویج
• پیاز
• لوبیا سبز
• اسفناج
• انگورهای برش خورده

احتمال دارد که قرار دادن فلفل های تند در مایکروویو نیز مانند فلفل دلمه ای باعث ایجاد جرقه شود. اما این تنها خطر ماجرا نیست. گرم کردن فلفل های تند باعث آزاد شدن «کپسایسین» (Capsaicin) می شود؛ این همان ماده شیمیایی است که باعث تندی آن ها می شود. متاسفانه، هنگامی که این ماده در هوا آزاد شود، می تواند وارد چشم ها و ریه های شما شود که به شدت دردناک است. اساساً با این کار، انگار که یک اسپری فلفل را به صورت خودتان پاشیده اید!

غذاهای خاص که منفجر می شوند

کمی دراماتیک تر از جرقه ها، برخی غذاها در مایکروویو به معنای واقعی کلمه منفجر می شوند! این اتفاق به دلیل تجمع بخار در داخل بافت غذا رخ می دهد. بخار باید به طریقی از غذا خارج شود و وقتی راهی پیدا نمی کند، نتیجه آن یک انفجار خواهد بود. این اتفاق معمولاً در مورد غذاهایی که دارای پوست ضخیم هستند یا شکل گرد دارند رخ می دهد.

غذاهایی که ممکن است منفجر شوند عبارتند از:

• تخم مرغ پخته یا خام (به صورت درسته و با پوست)
• گوجه فرنگی و سس گوجه فرنگی (سس ها حتماً باید با یک درپوش مخصوص مایکروویو پوشانده شوند تا به سقف دستگاه نپاشند).
• سیب زمینی (مگر اینکه قبل از پخت با چنگال سوراخ هایی روی آن ایجاد کنید)
• هات داگ و سوسیس (در صورت گرم شدن بیش از حد)
• پرتقال درسته
• کدوی اسپاگتی (نوعی کدو حلوایی)
• لیموشیرین و لیموترش درسته
• بادمجان (اگر می خواهید بادمجان را برای کباب کردن یا پختن در مایکروویو بگذارید، حتماً پوست آن را با چاقو شیار بدهید یا با چنگال سوراخ کنید).
• انگور درسته

نتیجه گیری

در نهایت، در لیست مواردی که هرگز نباید در مایکروویو قرار دهید، به «هیچ چیز» می رسیم. این بدان معنا نیست که شما نباید هیچ چیزی در مایکروویو خود بگذارید (ما می دانیم که این درست نیست!). این فقط به این معنی است که شما نباید مایکروویو را در حالی که خالی است روشن کنید.

امواج مایکروویو باید جایی برای رفتن و چیزی برای جذب شدن داشته باشند. اگر اینطور نباشد، آن ها به یکدیگر برخورد کرده و در عوض توسط خود قطعات مایکروویو جذب می شوند. این اصلاً چیز خوبی نیست. این بدان معناست که مایکروویو می تواند در حالت خالی، از درون بسوزد و حتی منفجر شود.

در مورد مایکروویو، در واقع «هیچ چیز» می تواند به یک فاجعه «بزرگ» تبدیل شود!